John Prine – de postbode die Amerika leerde luisteren
Sommige muzikanten worden beroemd door hun stem of gitaarspel. John Prine had vooral een bijzonder talent om verhalen te vertellen. Met eenvoudige woorden beschreef hij het leven van gewone mensen, soms met humor, soms met verdriet en vaak met een verrassende scherpte.
Voordat hij in 1971 zijn eerste album uitbracht, werkte Prine als postbode in de omgeving van Chicago. Tijdens zijn dagelijkse postrondes bedacht hij liedjes die later zouden uitgroeien tot klassiekers binnen de Amerikaanse folk- en countrymuziek.
Zijn weg naar een platencontract was minstens zo opmerkelijk als de nummers die hij schreef.
Een postbode met verhalen in zijn hoofd
John Prine werd op 10 oktober 1946 geboren in Maywood, vlak bij Chicago. Hij groeide op met countrymuziek en traditionele Amerikaanse liedjes, mede dankzij de wortels van zijn familie in Kentucky.
Na zijn militaire dienst ging hij weer bij de posterijen werken. Tijdens zijn postrondes ontstonden ideeën voor nummers als Hello in There en Sam Stone.
In Hello in There beschreef hij de eenzaamheid van oudere mensen. Sam Stone vertelde het aangrijpende verhaal van een oorlogsveteraan die na zijn terugkeer verslaafd raakt aan drugs.
Prine was zelf niet in Vietnam geweest, maar wist de gevolgen van oorlog indringend te verwoorden. Opvallend was zijn sobere aanpak. Geen grote muzikale gebaren, maar eenvoudige melodieën waarin het verhaal centraal stond.
John Prine tijdens MerleFest (2006). Foto: Ron Baker / Wikimedia Commons – CC BY 3.0
De avond waarop alles veranderde
Eind jaren zestig begon Prine op te treden in kleine folkclubs in Chicago. In 1970 hoorde filmcriticus Roger Ebert hem spelen in The Fifth Peg. Ebert was zo onder de indruk dat hij een lovende recensie schreef in de Chicago Sun-Times.
Ook singer-songwriter Steve Goodman herkende zijn talent. Via Goodman kwam Prine onder de aandacht van Kris Kristofferson, die hem vervolgens de gelegenheid gaf om in New York op te treden.
Daar hoorde ook Jerry Wexler van Atlantic Records hem spelen. Kort daarna kreeg Prine een platencontract.
In 1971 verscheen zijn debuutalbum John Prine, met nummers als Sam Stone, Hello in There, Paradise en Angel from Montgomery.
Het album werd geen onmiddellijke commerciële bestseller, maar vestigde wel zijn reputatie als uitzonderlijke songwriter.
Liedjes die een eigen leven gingen leiden
John Prine schreef niet uitsluitend vanuit zijn eigen ervaringen. Hij kon zich opvallend goed verplaatsen in andere mensen.
In Angel from Montgomery liet hij een vrouw aan het woord die terugkijkt op haar leven en verlangt naar verandering. Bonnie Raitt nam het nummer in 1974 op voor haar album Streetlights. Haar uitvoering bracht het lied onder de aandacht van een groter publiek.
Ook andere artiesten ontdekten zijn werk. Bette Midler nam Hello in There op, terwijl John Denver en de Everly Brothers hun eigen versies van Paradise uitbrachten.
Voor veel luisteraars vormden deze uitvoeringen de eerste kennismaking met Prines muziek.
Zijn kracht lag in herkenbare onderwerpen als eenzaamheid, liefde, ouder worden en teleurstelling. Hij wist die te beschrijven zonder sentimenteel te worden. Zelfs in zijn ernstigste nummers bleef vaak ruimte voor humor en relativering.
Een blijvende stem binnen de americana
Hoewel Prine nooit dezelfde commerciële status bereikte als sommige artiesten die zijn liedjes vertolkten, groeide zijn reputatie onder collega-muzikanten voortdurend.
In 1981 richtte hij samen met zijn manager Al Bunetta het onafhankelijke label Oh Boy Records op. Daarmee kreeg hij meer controle over zijn eigen muziek.
Ook latere generaties songwriters bleven zijn werk ontdekken. Artiesten als Jason Isbell en Margo Price zagen hem als een belangrijke inspiratiebron.
Zijn album The Tree of Forgiveness uit 2018 bewees dat hij na bijna vijftig jaar nog altijd bijzondere liedjes kon schrijven. Het werd zijn laatste studioalbum met nieuw materiaal.
John Prine overleed op 7 april 2020, op 73-jarige leeftijd, aan complicaties van COVID-19.
Zijn muzikale nalatenschap leeft voort in zijn eigen opnamen, de vele uitvoeringen door andere artiesten en de songwriters die hij inspireerde.
Misschien is dat wel het bijzondere aan John Prine. Hij schreef over mensen die doorgaans weinig aandacht krijgen: een oudere man, een teleurgestelde vrouw, een beschadigde veteraan.
De postbode uit Chicago werd een van de meest gerespecteerde verhalenvertellers van de Amerikaanse muziek. Niet omdat hij het hardst zong, maar omdat hij wist hoe belangrijk het was om goed te luisteren.