Hoe de Amerikaanse blues de Britse rock veranderde
llustratie: AI-gegenereerd voor Bluestown Music.
In de jaren zestig groeiden Britse bands als The Rolling Stones en The Yardbirds uit tot belangrijke namen in de rockmuziek. Aan het einde van dat decennium volgde ook Fleetwood Mac. Hun muzikale wortels lagen voor een belangrijk deel in de Amerikaanse blues, die dankzij artiesten als Muddy Waters, Big Bill Broonzy en Howlin’ Wolf steeds meer Britse muzikanten wist te bereiken.
Het verhaal van de Britse bluesexplosie begint niet bij Eric Clapton of The Rolling Stones. Het begint bij Amerikaanse muzikanten die hun muziek naar Europa brachten en Britse pioniers die deze blues een plaats gaven op hun eigen podia.
De Amerikaanse blues bereikt Groot-Brittannië
In de jaren vijftig traden Amerikaanse bluesmuzikanten steeds vaker op in Groot-Brittannië. Big Bill Broonzy vond er al vroeg een geïnteresseerd publiek. Ook Sonny Terry, Brownie McGhee en Sister Rosetta Tharpe brachten verschillende vormen van Amerikaanse blues en gospel naar Britse concertzalen.
Jazzmuzikant en bandleider Chris Barber speelde daarbij een belangrijke rol. Hij hielp Amerikaanse artiesten naar Groot-Brittannië te halen en bracht hun muziek onder de aandacht van een publiek dat vooral vertrouwd was met jazz en skiffle.
Een bijzonder moment volgde in 1958, toen Muddy Waters met pianist Otis Spann door Groot-Brittannië toerde. Zijn versterkte Chicago-blues klonk heel anders dan de akoestische blues die veel Britse liefhebbers tot dan toe kenden.
Niet iedereen reageerde onmiddellijk enthousiast op dat elektrische geluid. Voor jonge muzikanten liet Waters echter horen hoe krachtig moderne blues kon klinken.
De belangstelling groeide verder dankzij het American Folk Blues Festival, dat vanaf 1962 verschillende Amerikaanse bluesartiesten op Europese podia presenteerde.
Muddy Waters en Bob Margolin tijdens een optreden in Parijs, 1976. Foto: Lionel Decoster / Wikimedia Commons – CC BY-SA 4.0.
Alexis Korner en Cyril Davies leggen de basis
Lang voordat Britse bluesbands internationaal doorbraken, waren Alexis Korner en Cyril Davies al actief in de Londense muziekscene. Beiden speelden in de jaren vijftig blues en hielpen een netwerk van muzikanten, clubs en liefhebbers opbouwen.
Hun groep Blues Incorporated werd begin jaren zestig een belangrijke ontmoetingsplaats. In en rond deze Londense bluesscene speelden muzikanten die later bekend zouden worden bij onder meer The Rolling Stones en Cream.
Ook John Mayall werd een centrale figuur. In 1963 begon hij met zijn Bluesbreakers, een band die zich ontwikkelde tot een belangrijke leerschool voor Britse bluesgitaristen.
Eric Clapton, Peter Green en Mick Taylor maakten op verschillende momenten deel uit van de Bluesbreakers. Alle drie zouden later een belangrijke rol spelen in de Britse rockgeschiedenis.
Alexis Korner tijdens het Fehmarn Festival in 1970. Foto: Detlef Hansen / Wikimedia Commons – CC BY-SA 4.0.
Van Londense bluesclubs naar internationale rockpodia
Halverwege de jaren zestig werd de invloed van de Amerikaanse blues steeds duidelijker hoorbaar in de Britse pop- en rockmuziek.
The Rolling Stones begonnen met een repertoire waarin Amerikaanse blues en rhythm-and-blues een grote plaats innamen. Zelfs de bandnaam verwees naar Rollin’ Stone, een nummer van Muddy Waters.
Ook The Yardbirds bouwden voort op de Amerikaanse blues. Eric Clapton speelde in de groep voordat hij zich bij John Mayall aansloot. Later maakten ook Jeff Beck en Jimmy Page deel uit van The Yardbirds.
In 1966 verscheen ‘Blues Breakers with Eric Clapton’, het invloedrijke album waarop John Mayall en zijn band traditionele blues combineerden met krachtig elektrisch gitaarspel. Vooral Claptons gitaargeluid werd een voorbeeld voor veel jonge gitaristen.
Een jaar later richtte Peter Green Fleetwood Mac op. De oorspronkelijke band was stevig geworteld in de blues, lang voordat Fleetwood Mac wereldwijd bekend werd met een heel ander, meer op poprock gericht geluid.
Ondertussen ontstond Cream, waarin Eric Clapton, Jack Bruce en Ginger Baker blues combineerden met langere improvisaties en een steviger rockgeluid.
Peter Green en Mick Fleetwood tijdens een optreden van Fleetwood Mac in Hannover, 18 maart 1970. Foto: Herbert Weber / Wikimedia Commons – CC BY-SA 4.0.
De blijvende invloed van de Britse bluesexplosie
Het internationale succes van Britse bands bracht de Amerikaanse blues onder de aandacht van nieuwe generaties luisteraars. Dat betekende niet dat Britse muzikanten de blues hadden uitgevonden of dat Amerikaanse artiesten zonder hen onbekend waren gebleven.
Muddy Waters, Howlin’ Wolf, B.B. King en vele anderen hadden al lang daarvoor een omvangrijke muzikale geschiedenis opgebouwd. Britse groepen bouwden voort op die bestaande traditie en ontwikkelden er nieuwe vormen van rockmuziek uit.
Daarbij ontstond soms een spanningsveld tussen muzikale bewondering en commerciële erkenning. Britse uitvoeringen van Amerikaanse bluesnummers bereikten geregeld een groter poppubliek dan de oorspronkelijke opnamen.
Wat in de jaren vijftig begon met platen, concerten en een groeiende belangstelling voor Amerikaanse blues, ontwikkelde zich in het daaropvolgende decennium tot een internationale muzikale beweging.
De Britse bluesexplosie was daarmee geen nieuw begin van de blues, maar een belangrijk hoofdstuk in haar verdere verspreiding. De oorsprong lag bij Amerikaanse muzikanten. De Britse generatie bouwde daarop voort en hielp de blues een blijvende plaats te geven binnen de geschiedenis van de rockmuziek.
Luister zelf:
Lees ook:
Wil je meer ontdekken van John Mayall, Fleetwood Mac en andere muzikanten die de Britse blues vormgaven? Klik op de titels hieronder om eerdere artikelen op Bluestown Music te lezen.
Achter de Muziek #1 – Crossroads: het ware verhaal achter de beroemdste blueslegende
Over Robert Johnson en hoe Cream met Eric Clapton zijn bluesklassieker bij een nieuw rockpubliek bracht.
Achter de Muziek #4 – House of the Rising Sun: het mysterie achter een klassieker
Over de geschiedenis van het traditionele lied dat in 1964 wereldberoemd werd dankzij de Britse band The Animals.
Achter de Muziek #7 – Midnight Special: de trein die symbool werd voor vrijheid
Over de reis van een traditioneel Amerikaans lied via Lead Belly naar de rockmuziek van Creedence Clearwater Revival.