Review: Jon Dee Graham – Only Dead For A Little While
Jon Dee Graham – Only Dead For A Little While
Format: CD – Vinyl LP – Digital / Label: Strolling Bones Records
Release: 2023
Tekst: Gerard Haarhuis
Als je jezelf omschrijft als een tweederangs Tom Waits, ben je op voorhand “mijn vriend” en hoewel ik Jon Dee Graham niet ken(de), maakt me dat als groot Tom Waits-fan nieuwsgierig naar zijn muziek. De échte aanleiding om een recensie te schrijven over zijn laatste album dat al uit 2023 stamt, ‘Only Dead For A Little While’, is dat ondanks het realisme op dat moment, Jon Dee op 27 maart 2026 inderdaad is overleden en dit album niet zonder recensie mag blijven!
Vandaar.
Jon Dee, begonnen bij de Skunks, daarna bij de True Believers, maar toch meer aangetrokken om solowerk te vertolken, kreeg in 2019 na een optreden een hartaanval, was zelfs al even aan de overkant van de Styx, werd met een defibrillator weer “terug” gehaald waarvan Jon Dee zich later wist te herinneren dat hij heel zeker géén fel wit licht had gezien, zoals je dat “altijd” hoort. Je hoort ook weleens dat je leven als een film aan je voorbij trekt maar dat lijkt me bijkans onmogelijk. Alleen al die muziek waar ik in m’n leven naar geluisterd heb! Oef! Zou wel een absoluut feest zijn als dat allemaal nog eens voorbij zou
komen…!
Jon Dee herstelde en maakte in 2023 zijn, naar wat nu duidelijk is, zijn laatste album met de meer dan treffende titel ‘Only Dead For A Little While’. Een prachtige hoes met daar op een vriendelijke beer, met in de ene hand weliswaar een bijl, in de andere een tros gekleurde ballonnen. Een hoes die Jon Dee zelf ontworpen heeft! Ook op de hoes een sticker met de veelzeggende tekst: I came back from death’s door to make this, so it has a certain urgency to it. As such, this may be my best record yet. – Jon Dee Graham!
Broodnuchter als hij was, als een “tweederangs” Tom Waits, bracht hij de essentie van muziek schrijven tot de enige drie onderwerpen waar je volgens maar over kon schrijven: het leven, de liefde én de dood. En net zo nuchter is zijn constatering dat “without the dark, there is no light. There’s a certain darkness, bittersweet, whenever you stare mortality in the face. Especially when that face is the one you see in the mirror.” Oftewel: Jon Dee Graham zoals Jon Dee Graham was! Bij leven een rotsvaste overtuiging dat álles altijd weer goed komt, tot het natuurlijk afgelopen is en van dat alles, kun je nu, heel zeker achteraf zeggen, dat hij met die kennis en díe nuchtere blik op het leven, zijn beste album ooit heeft gemaakt.
Dat hij dat album niet in z’n eentje hoefde te maken zal iedereen duidelijk zijn als ik de volgende bezetting geef, waarvan nu ook iedereen die er aan meedeed kan zeggen dat hij of zij met hém zijn laatste album heeft gemaakt!
Jon Dee Graham op vocals en gitaar
Bukka Allen op accordeon en keyboards
Andrew Duplantis en Bobby Daniel op bas en vocals
Joey Sheffield op drums
Chris Searles ook op drums én percussie
Mike Hardwick, samen met Jon Dee verantwoordelijk voor de productie van het album, op elektrische gitaar, dobro, pedal steel en lap steel
William Harries Graham, zoon van Jon Dee, op gitaar en vocals
Alice Spencer, Kathy McCarty, Kevin Russell en Larisa Montanaro op vocals
Het album is uitgebracht door Strolling Bones Records, bevat tien nummers waarvan het eerste, Where It All Went Wrong, het album opent in een soort complete evolutiegeschiedenis van de mensheid, een heerlijk “boze” Jon Dee, vanaf “the first monkey” naar de “first man” die z’n naam in de rotsen kerfde en tussendoor die heerlijk scheurende gitaren zoals Tom Waits en ook vooral Neil Young dat zo lekker doen, met aan het eind nog een mooie slotopmerking van Jon Dee. Where It All Went Wrong. Heerlijk!
See You By The Fire, “fire” in overdrachtelijke zin als het eindpunt van ons leven, in een lekkere melodie met pedal steel, mooi gezamenlijk gezongen, een beetje als de ook veel te vroeg overleden Warren Zevon. Mooie, zeurende, trage melodie, als het ware om dat finale moment zo lang mogelijk uit te stellen…
Mooi.
There’s A Ghost On The Train, klinkt opnieuw heel erg als Warren Zevon over een geest die door een trein banjert, van de bagagewagen en dóór alle coupé’s tot en met de locomotief waar hij een appeltje te schillen heeft met de “machinist” van dat alles… Ook weer een mooie doordreinende en herhalende gitaarlijn na elke zin van There’s A Ghost On The Train. Het is net of je het nummer al járen kent en toch is het voor het eerst dat je dit nummer hoort! Kan niet anders betekenen dan dat het heel lekker in het gehoor ligt!
Een romantische intro met lap steel waarna de schurende stem van Jon Dee verhaalt van iedereen die hij ooit heeft ontmoet en ook ooit heeft gesproken, dat alles had blijkbaar maar één bedoeling… Brought Me Here To You, een met z’n allen gezongen titel. Accordeon erachter, heel kort maar ook heel krachtig en dus heel mooi omdat er ook niet méér woorden voor nodig zijn om de liefde aan iemand te verklaren!
Je hoort het vaker van ruimtevaartbemanningen dat het zo’n indrukwekkende ervaring is om onze planeet vanuit de ruimte te kunnen aanschouwen. Zo ook Jon Dee in Astronaut met als strekking dat er geen weg terug is omdat er telkens stappen worden gezet naar “verder” en “langer”… “we can never go back…” met traag gezongen background vocals in Americana-stijl.
Een stuk hoopvoller klinkt Going Back To Sweden waarin Jon Dee heel zeker weet dat hij ooit nog eens “terug” naar Zweden gaat. Het Stockholm-syndroom vormt daarvoor de aanleiding en ook Lee Hazelwood komt nog “voorbij” in de tekst… als “the godfather of the cool”…
De term “Stockholm-syndroom werd voor het eerst gebruikt na een bankoverval in 1973 in Stockholm waar de gegijzelden sympathie en begrip toonden voor de gijzelnemers, ondanks de levensbedreigende situatie waar de gegijzelden zich in bevonden, tijdens die bankroof…! Mike Hardwick wordt door Jon Dee opgeroepen er een lekkere solo uit te gooien en of de reisbestemming voor Jon Dee nu cynisch is of grappig bedoeld is, blijft een beetje onduidelijk, maakt niet uit want het is gewoon een fijne, gruizige rockende melodie!
Jon Dee bekent dat hij in z’n leven al heel wat onzin verkondigd heeft maar feitelijk best wel een beetje jaloers is op “haar” en die “haar” zou dan Marie Calvin moeten zijn, en dat net zo dapper als haar zouwillen zijn, Brave As Her (Marie Colvin). Minimale begeleiding op gitaar en drums en een enkel tingeltje en Jon Dee die meer pratend zingt dan echt zingt, zoals Van Morrison dat ook zo mooi kan. Mooie tekst om alle ingewikkeldheid in het leven terug te brengen tot waar het, heel simpel, werkelijk en alléén maar om gaat. Heel mooi.
Er is in het leven maar één ding harstikke zeker en dat is dat iedereen ooit eens dood gaat. Death Ain’t Got No Mercy. Een speelse melodie die als voetstappen klinkt die steeds dichterbij komen als om het onvermijdelijke dichterbij te horen komen. Ook dit nummer klinkt weer heel erg bekend maar dat zal wel door de klassiek vormgegeven melodie komen. Mooi!
Lazarus, min of meer een strijd tussen winnen en verliezen. Jon Dee noemt Warren (Zevon), een lekker lopende melodie en een zogenaamd slordig (Lazarus) zingende Jon Dee.
Vrolijk is anders, maar Jon Dee somt meerdere redenen op waarom het onoverkomelijk is dat we Lost In The Flood zullen geraken. Een geslaagde Americana-melodie, veel pedal en lap steel, strakke drums in dit lekkere snelle nummer met mooie herhalende backing vocals, als terechte afsluiter van dit album. Dat we ons toch vooral maar goed mogen realiseren waar het allemaal mee eindigt, Lost In The Flood.
Een waar gebeurd verhaal en daarom een meer dan toepasselijke titel voor, naar we nu weten, het laatste album van Jon Dee Graham. Een album over het leven, de liefde én… de dood. Als Jon Dee zichzelf ziet als een tweederangs Tom Waits, begrijp ik die bescheidenheid wel. Van Tom Waits is er maar één! En ook van Jon Dee Graham is/was er maar een. Houdt de muziek van Tom Waits in gedachten, doe er een flinke scheut Warren Zevon bij en een portie scheurende en schurende gitaren bij van Neil Young en je hebt in één zin een samenvatting van de muziek waar op dit album zo heerlijk van te genieten valt.
Net als bij Tom Waits weet je ook bij Jon Dee Graham amper het verschil vast te stellen tussen echt en realistisch, en cynisme met een heerlijke dubbelzinnigheid!
Mijn favorieten van dit, in z’n geheel, fijne album: Where It All Went Wrong, See You By The Fire, Brought Me Here To You, Going Back To Sweden, Brave As Her en Death Ain’t Got No Mercy en… meer dan terecht dat er ook van dit hele fijne album – eindelijk en postuum – een recensie op Bluestownmusic.nl staat!
Tracks:
01. Where It All Went Wrong
02. See You By The Fire
03. There’s A Ghost On The Train
04. Brought Me Here To You
05. Astronaut
06. Going Back To Sweden
07. Brave As Her
08. Death Ain’t Got No Mercy
09. Lazarus
10. Lost In The Flood