Crossroads – Het ware verhaal achter de beroemdste blueslegende
Introductie:
Vrijwel iedere bluesliefhebber kent het verhaal. Een jonge gitarist ontmoet midden in de nacht op een verlaten kruispunt de duivel. In ruil voor zijn ziel krijgt hij een ongekend muzikaal talent. Het is een legende die al tientallen jaren onlosmakelijk verbonden is met Robert Johnson en zijn klassieker Cross Road Blues.
Maar hoeveel van dat verhaal is eigenlijk waar?
Met Achter de Muziek introduceert Bluestown Music een nieuwe rubriek waarin we de geschiedenis, achtergronden en legendes achter blues, bluesrock, rock, roots en americana belichten. In deze eerste aflevering gaan we op zoek naar de oorsprong van misschien wel het beroemdste verhaal uit de bluesgeschiedenis.
Een legende die generaties fascineert
Het verhaal van Robert Johnson en het kruispunt spreekt al decennialang tot de verbeelding. Volgens de legende zou de jonge bluesmuzikant op een verlaten kruispunt zijn ziel aan de duivel hebben verkocht. In ruil daarvoor kreeg hij een uitzonderlijk talent op de gitaar, waarmee hij in korte tijd uitgroeide tot een van de meest invloedrijke bluesmuzikanten aller tijden.
Die mythe werd door de jaren heen steeds verder versterkt. Boeken, documentaires en films namen het verhaal over, waardoor het voor veel muziekliefhebbers bijna als een historisch feit is gaan voelen. Toch blijkt de werkelijkheid een stuk minder mysterieus.
Het ontstaan van Cross Road Blues
Robert Johnson nam Cross Road Blues op tijdens een opnamesessie in november 1936 in het Gunter Hotel in San Antonio, Texas. Het nummer verscheen een jaar later op een 78-toerenplaat en groeide uiteindelijk uit tot een van de belangrijkste opnamen uit de geschiedenis van de Delta Blues.
Opvallend genoeg gaat de tekst van het nummer helemaal niet over een ontmoeting met de duivel. Johnson bezingt een man die op een verlaten kruispunt staat en om hulp vraagt. De sfeer is donker en mysterieus, maar nergens wordt gesproken over een overeenkomst met de duivel of het verkopen van een ziel.
Juist die mysterieuze sfeer gaf later volop ruimte aan speculaties.
Van Delta Blues naar rockgeschiedenis
Hoewel Cross Road Blues al snel een klassieker werd binnen de blues, bereikte het nummer pas een wereldwijd publiek toen Cream het in 1968 opnieuw opnam.
De energieke liveversie van Eric Clapton, Jack Bruce en Ginger Baker veranderde het rustige Delta Blues-nummer in een explosieve bluesrockklassieker. Daarmee kreeg het lied een tweede leven en ontdekten ook rockliefhebbers de muziek van Robert Johnson.
Sindsdien verschenen talloze interpretaties van Crossroads. Onder anderen Eric Clapton, Lynyrd Skynyrd, Gov’t Mule en Joe Bonamassa brachten het nummer opnieuw onder de aandacht van een nieuw publiek.
Feit of fictie?
Heeft Robert Johnson werkelijk zijn ziel aan de duivel verkocht?
Waarschijnlijk niet.
Historici zijn het er tegenwoordig grotendeels over eens dat zijn indrukwekkende ontwikkeling vooral het resultaat was van veel oefenen, reizen en spelen met andere muzikanten uit de Mississippi Delta. Hoewel de legende nooit volledig zal verdwijnen, bestaat er geen historisch bewijs dat de beroemde ontmoeting op het kruispunt daadwerkelijk heeft plaatsgevonden.
Toch blijft het verhaal fascineren. Misschien juist omdat het zo goed past bij de mysterieuze sfeer die de blues al meer dan een eeuw omringt.
Waarom het verhaal blijft voortleven?
Sommige verhalen zijn simpelweg te mooi om vergeten te worden.
Het verhaal van Robert Johnson en het kruispunt behoort zonder twijfel tot de grootste legendes uit de muziekgeschiedenis. Of het nu feit of folklore is, de mythe heeft ervoor gezorgd dat Cross Road Blues veel meer werd dan alleen een bluesnummer. Het groeide uit tot een symbool van de blues en inspireert nog altijd muzikanten en muziekliefhebbers over de hele wereld.
Misschien is dat uiteindelijk wel de grootste kracht van de blues. Niet alleen de muziek zelf, maar ook de verhalen die generaties lang worden doorverteld.
Luister zelf:
Benieuwd hoe het allemaal begon? Luister hieronder naar de oorspronkelijke opname van Robert Johnson en de beroemde uitvoering van Cream.
Robert Johnson – Cross Road Blues (1936)
Cream- Crossroads ( Live)
Lees ook:
Buddy Guy – The Blues Don’t Lie
Een levende blueslegende die generaties gitaristen, waaronder Eric Clapton, inspireerde.
Rory Gallagher – Check Shirt Wizard – Live in ’77
Een gitarist die zijn liefde voor de Amerikaanse blues zijn hele carrière uitdroeg.
Gov’t Mule – Peace…Like A River
Een eigentijds bluesalbum waarop de invloed van de klassieke Delta Blues duidelijk hoorbaar is.